poniedziałek, 28 września 2026

GRZYBY - JESIENNY SEZON 2026 (Zaprawy, Suszenie, Gotowanie, Smażenie)



GRZYBY

Jak grzyby , to i sezon jesienny grzybobrania w Polsce w 2026 roku.

Borowik szlachetny (Boletus edulis Bull.)


Borowik szlachetny
Boletus edulis to łacińska nazwa borowika szlachetnego, nazywanego powszechnie prawdziwkiem lub grzybem białym. Uznaje się go za króla grzybów jadalnych.



Kapelusz: Ma barwę od jasnobrązowego do kasztanowatego. Jego powierzchnia jest gładka i lekko lepka w czasie deszczu.
Gąbczasty wygląd od spodu :
U młodych osobników są białe, u starszych żółte, a potem oliwkowozielone. Nie zmieniają barwy po uciśnięciu.
Trzon: Jest pękaty, gruby, o jasny brązowym lub beżowym kolorze, pokryty delikatną, białą siateczką.
Miąższ:
Jest jędrny, biały i nie zmienia koloru po przekrojeniu. Ma przyjemny, grzybowy zapach i łagodny, orzechowy smak
Występowanie
Rośnie w lasach iglastych i liściastych (często pod sosnami, świerkami, dębami lub bukami).
Spotkać go można od wczesnego lata do późnej jesieni.
Zastosowanie w kuchni
Prawdziwek jest bardzo ceniony w kuchni za swój intensywny smak i aromat.
Nadaje się do smażenia, duszenia, marynowania, a także do suszenia, ponieważ suszenie wzmacnia jego zapach. 


Jednakże  prawdziwą swą moc Grzyby uzyskują w okresie Świąt Bożego Narodzenia jako jedna z 12 potraw na stole wigilijnym w postaci "Zupy grzybowej", jak również suszone grzybki w formie  dodatku do "Bigosu" - można go dodać wówczas dość dużo, aby uzyskać odpowieni smak bigosu jak i kolor i gęstość, a to bardzo ważne. 












CZARNY ŁEPEK 
(POSPOLITY GRZYBEK W POLSKIM LESIE)
Podgrzyb brunatny, podgrzybek brunatny (Imleria badia (Fr.) Vizzini) 
 gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)

Kapelusz
Rozmiar dochodzi do 15 cm średnicy. Jest nagi i gładki, u młodych egzemplarzy półkolisty z podwiniętymi brzegami, ciemnobrązowy z czerwonawym odcieniem lub kasztanowo-brunatny. U starszych egzemplarzy kapelusz jest rozpostarty, dość płaski, czasem z wywiniętymi do góry brzegami
Gąbczasty wygląd od spodu tzw.rurki
Lekko wcięte wokół trzonu. Barwa od bladoochrowej do oliwkowo-żółtej. Uszkodzone zmieniają kolor na niebieskozielony. Pory początkowo są białe, później żółte do żółtozielonawych
Trzon
Grubość do 4 cm, wysokość do 10 cm. Jasnobrązowy, ma podłużne, ciemniejsze pręgi. U młodych egzemplarzy trzon zazwyczaj jest pękaty, następnie cylindryczny. W miejscu uszkodzenia zmienia kolor na ciemnoniebieski
Miąższ
Twardy, w starszych trzonach zdrewniały. Biały, u starszych egzemplarzy lekko żółty. Przekrojony lekko sinieje. Smak i zapach przyjemny







Grzyby w Zalewie Octowej 

Jak dla mnie jest to prawdziwy majstersztyk - jeżeli chodzi o przetwarzanie grzybów. Umiejętność stworzenia zalewy octowej to nie jest byle sztuka. Odpowienio dobrany zestaw przypraw oraz cukru , octu i soli, bo to te trzy składniki rzytują na dobry wspaniały smak "Grzybka w Occie" - dalej liść laurowy, ziele angielskie, cebula i gorczyca jak i pieprz w ziarnach uzupełniają wysublimowany smak czegoś wspaniałego. 













SOWA - GRZYB 
PRZYPOMINAJĄCY PTASIE UPIERZENIE SOWY 
(stąd ta nazwa i lepiej przy niej pozostańmy, a to dlatego, że jest on bardziej z nazwy podobny do tego ptaka niż do czegoś co nazywają czubajką, czy też kanią.. )

Czubajka kania, w polskim języku potocznym nazywana sową lub parasolnikiem, to duży i smaczny grzyb jadalny
Wygląd i cechy rozpoznawcze
Kapelusz: Ma od 10 do 40 cm średnicy. U młodych owocników ma kształt kulisty, a u dorosłych przypomina rozłożony parasol z ciemnym garbem na środku i brązowymi łuseczkami.
Trzon: Jest wysoki (nawet do 40 cm), pusty w środku, z charakterystycznym, przesuwalnym pierścieniem.
Blaszki: Jasne, gęste, białawe lub kremowe pod kapeluszem.

Gdzie rośnie?
Spotkasz ją od lata do jesieni.
Rośnie na skrajach lasów, polanach, łąkach i pastwiskach.
Lubi miejsca jasne i nasłonecznione.



















Podczas spacerów po lesie w poszukiwaniu grzybów, należy pamiętać też o różnych stworach tam mieszkających. Do jednych znich, a należy na nie uważać, są "żmije zygzakowate", jako jedyne gadziny jadowite w Polsce- kiedyś ich nie było, ale teraz przy zmianie klimatycznej owa gadzina zamieszkała też w lasach północnej Polski co czyni ją obiektem podwyższonego ryzyka. Gadziny te nie są z natury skore do ataku jak kibice polscy na meczu czy też ukraińcy na polskich ulicach. Nie. Nie żmijka taka nie jest - chyba, że ktoś jej nie zauważy i wejdzie na nią lub zacznie ją straszyć.



To drugie poniżej, to biedny "Zaskroniec" o dość okazałych gabarytach... ten akurat chce udawać groźnego coś na wzór żmijki lecz przy bliższym poznaniu uchodzi za zwykłą gadzinę leśną bez chęci atakowania... wówczas woli udawać nieżywago, a ty patrzysz na niego i myślisz "ooooo jaki biedny wąż". Zaskrońca można dość łatwo rozpoznać bowiem posiada - powiedzmy w okolicach uszu jaskrawe żółte plamki, a jest to bardzo ważne, choćby dlatego, aby nie panikować i nie straszyć siebie i biednej gadziny... Tak troszkę to śmiesznie brzmi , ale prawda jest taka, że te stwory tam są i będą .. i niech sobie będą. 








foto3d