środa, 26 sierpnia 2026

W LESIE - owoce, grzyby, mchy, porosty, owady. (Czeremcha owoc leczniczy)





Na zdjęciu widoczna jest gąsienica motyla nocnego – barczatki malinówki (Macrothylacia rubi), o charakterystycznym, gęstym brązowo-czarnym owłosieniu z jasnymi włoskami na bokach

Biologia: Dorosłe gąsienice można spotkać od końca lata do jesieni (często wygrzewające się na leśnych ścieżkach lub skrajach lasów), przed zimowaniem budują mocny kokon, a dorosłe ćmy latają wiosną następnego roku.
Zachowanie obronne: W razie zagrożenia potrafi zwijać się w ciasną, obronną kuleczkę, a jej gęste włoski stanowią mechaniczne odstraszenie przed drapieżnikami (u wrażliwych osób mogą jednak wywołać podrażnienia skóry przy dotknięciu).


GRZYBY:












Czeremcha zwyczajna (Prunus padus L.) 

– gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych. Znana także pod nazwą czeremcha pospolita. Występuje w całej Europie, Azji Mniejszej i zachodniej Syberii. W Polsce jest rośliną pospolitą.


Czeremcha - właściwości lecznicze, zastosowanie i przetwory. 


Wiosną zachwyca kaskadami białych kwiatów o oszałamiającym zapachu, a późnym latem ugina się pod ciężarem lśniących, ciemnych jagód. Czeremcha to rodzimy skarb naszych lasów i ogrodów, który od wieków stanowił filar tradycyjnej spiżarni. Mimo to wokół jej owoców narosło wiele mitów. Czy czeremcha jest bezpieczna dla zdrowia, jak odróżnić ją od niebezpiecznej wilczej jagody i jak wydobyć z niej pełnię smaku oraz właściwości leczniczych? Przygotowaliśmy kompletny poradnik dla każdego miłośnika natury.

Czeremcha - bomba witaminowa czy niebezpieczeństwo? Wyjaśniamy kwestię pestek

Często powracające pytanie brzmi: czy czeremcha jest trująca? Odpowiedź brzmi: sam miąższ dojrzałych owoców jest w pełni bezpieczny, jadalny i niezwykle wartościowy. Źródłem wątpliwości są jednak pestki, liście oraz kora czeremchy. Zawierają one glikozydy cyjanogenne, głównie amigdalinę oraz prunazynę, które w kontakcie z enzymami trawiennymi mogą uwalniać cyjanowodór (kwas pruski).

Złota zasada bezpieczeństwa przy zbiorach czeremchy: Owoce spożywamy wyłącznie po osiągnięciu pełnej dojrzałości (gdy są niemal czarne i tracą cierpki posmak). Podczas przygotowywania przetworów nigdy nie miażdżymy pestek i nie rozgryzamy ich na surowo. Obróbka termiczna (gotowanie, pasteryzacja) dodatkowo dezaktywuje niepożądane enzymy.

Dojrzałe owoce czeremchy zawierają bogactwo substancji biologicznie czynnych:Antocyjany i flawonoidy: silne przeciwutleniacze chroniące komórki przed stresem oksydacyjnym i stanami zapalnymi.
Witamina C oraz witaminy z grupy B: naturalne wsparcie układu odpornościowego i nerwowego.
Garbniki (taniny): odpowiadają za lekko cierpki smak i działają ściągająco na błony śluzowe przewodu pokarmowego.
Kwasy organiczne: jabłkowy, cytrynowy i bursztynowy, które stymulują trawienie i metabolizm.



Nazwa zwyczajowa:
Oryginalnie nazywana po polsku trzemcha (porównaj czeską střemcha oraz słowacką čremcha). Czeremcha jest zaimportowanym w XVII wieku rutenizmem. W różnych regionach kraju występuje również pod lokalnymi nazwami ludowymi: czeremucha, śliwa kocierpka, kocierba, korcipa, korciupa, kotarba, smrodynia




Stułka piaskowa (Coltricia perennis), grzyb z rodziny szczeciniakowatych. 
Wygląd: Posiada lejkowaty, cienki kapelusz o strefowanej powierzchni w odcieniach brązu, cynamonu i pomarańczowego beżu z jaśniejszym brzegiem. W dotyku przypomina materiał skórzany lub już zasuszony owocnik.
Występowanie: Rośnie na ziemi w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie na piaszczystym, ubogim podłożu, przy drogach leśnych lub ścieżkach.
Zastosowanie: Grzyb jest niejadalny, ale jego trwała struktura sprawia, że bywa wykorzystywany w kompozycjach florystycznych i dekoracjach.









 

piątek, 21 sierpnia 2026

KORONOWO - KRONE (Stare miasto krzyżackie z okresu 1288 roku AD)

Nazwa miasta pochodzi od łacińskiej nazwy klasztoru Corona Mariae oznaczającej po łacinie Korona Marii i związana jest z osobą Matki Boskiej. 

Ołtarz główny kościoła klasztornego Cystersów w Koronowie.


Pod zaborem pruskim miasto nosiło nazwę Polnisch Crone, którą notuje Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880–1902. Spis geograficzno-topograficzny miejscowości leżących w Prusach z 1835 roku, którego autorem jest J.E. Muller notuje obecnie używaną, polską nazwę miejscowości Koronowo oraz niemiecką nazwę – Polnisch Crone. Natomiast słownik Alojzego Jougana podaje łacińską nazwę Felix Vallis

II Wpierdol tzw Sromotny pod Koronowem dostali Krzyżacy i ich zachodni kumple :). Polacy raczej chętnie tłukli skurwysynów wyciągających łapy po nie swoje .

Historia Koronowa zaczyna się od przeniesienia z Byszewa konwentu cystersów i założenia w 1288 r. nowego klasztoru na terenach wsi Smeysche. Kolejne akty lokacji miasta z 1359 r., a następnie z 1368 r., wystawione przez króla Kazimierza Wielkiego, doprowadziły w 1370 r. do założenia miasta. Znaczące dla historii Polski było zwycięstwo w bitwie pod Koronowem wojsk polskich nad Krzyżakami, 10 października 1410 r., w rejonie wsi Wilcze – Łąsko Wielkie, upamiętnione 13-metrowej wysokości pomnikiem, wzniesionym u wylotu drogi z Koronowa w kierunku Koszalina. Podczas kolejnych wojen Królestwa Polskiego z zakonem krzyżackim Koronowo było kilkakrotnie niszczone.
Rozwój miejscowości nastąpił z końcem XV w. w wyniku rozwoju handlu zbożem, drewnem oraz produkcją garncarską i browarnictwem, którym sprzyjała swoboda spławu na Brdzie. W 1563 r. opat Adam Mirkowski odnowił przywilej lokacyjny i ufundował kościół oraz szpital Świętego Ducha. Od następnego stulecia rozpoczął się powolny upadek znaczenia miejscowości. W wyniku I rozbioru Polski w 1772 r. Koronowo zostało zagarnięte przez Królestwo Prus i znalazło się w zaborze pruskim. W 1819 r. nastąpiła kasata zakonu, a w 1832 r. rozebrano kościół i szpital Świętego Ducha. W okresie zaborów w mieście działały polskie organizacje.









Koronowo położone jest nad rzeką Brdą oraz nad jeziorami: Koronowskim (Zalewem Koronowskim), Lipkusz, Białym oraz Kanałem Lateralnym, przy drogach krajowych nr 25 i 56, w odległości 27 km na północny zachód od Bydgoszczy, 71 km od Torunia oraz 335 km od Warszawy.

Pod względem historyczno-etnograficznym miasto leży na Kujawach.

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski Koronowo znajduje się na pograniczu dwóch mezoregionów: Doliny Gwdy i Pojezierza Południowokrajeńskiego